Beleid, Bestuur, Management & Pedagogiek in het kindcentrum

In de Nederlandse kinderopvang is door de jaren heen ongelooflijk veel kennis en ervaring opgedaan over het pedagogisch werken met kinderen. Dat is een van de mooie aspecten van onze sector. Bevlogen professionals bepalen zowel het beeld als de kwaliteit van de Nederlandse kinderopvang, die zich tot een van de beste ter wereld mag rekenen. Daar mogen we meer dan trots op zijn. Dus allereerst een dik applaus voor onze pedagogische beroepskrachten. Die altijd honger hebben naar nóg betere kwaliteit, en een bepaalde gulzigheid hebben om steeds weer bij te leren.

Soms komt de aanleiding voor een themanummer uit onverwachte hoek. In dit geval was het een vraag van kinderopvangorganisatie KleurRijk uit Arnhem. Of we in Kindcentrum BBMP aandacht wilden schenken aan hun specifieke structuur van interne besluitvorming, gebaseerd op de sociocratische werkwijze. Ik raakte meteen enthousiast.

Dit nummer van Kindcentrum BBMP gaat grotendeels over de innige samenwerking met onderwijs, integratie met het basisonderwijs zelfs. Onderwijs en kinderopvang vinden elkaar in de behoefte om méér te kunnen betekenen voor kinderen van 0-13 jaar. Dus zij zoeken de samenwerking. Dat kan in losse verbanden, maar ook veel verder gaan.

Marketing in de kinderopvang. Is dat nu nodig? We weten toch allemaal dat ouders het liefst hun kinderdagverblijf dichtbij kiezen, of net eentje verderop. En hooguit bij specifieke opvang, zoals natuur- of sport-bso’s, bereid zijn een stukje verder te bakfietsen.

Ook dit jaar komen we weer met een mooi themanummer over leren en ontwikkelen, in brede zin. Met tal van gevarieerde artikelen en invalshoeken. Maar voordat we ons vaktechnisch verdiepen, stellen we in deze Kindcentrum BBMP eerst een fundamentele vraag: klopt onze professionele basishouding nog wel als het gaat om het stimuleren van de ontwikkeling van kinderen?

De kinderopvang heeft zich een aantal jaren geleden massaal op de babyopvang gestort. Nu, jaren later en net als in echte gezinnen, is de roze wolk er een beetje van af. Vandaar de titel van dit themanummer van Kindcentrum BBMP: wat doen we met de baby?

Samenwerken met jeugdhulp, jeugdzorg en welzijn. Dat is het thema van Kindcentrum BBMP, waarin tal van mensen uit de kinderopvang en daarbuiten hun licht laten schijnen op ‘het zorgkind’. En op hun samenwerking met partners, die ertoe bijdraagt dat zorgkinderen hun plek in reguliere of iets aangepaste kinderopvang kunnen behouden.

Een goede binnenruimte maken op een kinderdagverblijf, peuterverblijf of bso doe je vooral samen. Als directeur, bestuurder of manager bepaal je dat niet in je eentje of alleen met je leverancier. Nee, je gaat voor deskundigheid en overleg. Samen met ervaren interieurontwerpers en samen met je pedagogisch medewerkers.

In deze uitgave van Kindcentrum BBMP zoomen we in op de personeelskrapte in de sector kinderopvang en de omgang daarmee. Geen klaagnummer, want dat we moeilijk medewerkers kunnen vinden en behouden, dat weten we allemaal wel. Zie het eerder als een feestnummer, met tal van voorbeelden en tips over hoe je wél medewerkers kunt vinden, behouden en stimuleren. Dat laatste, stimuleren, dat moet je als moderne werkgever doen en kunnen.

Dit themanummer van Kindcentrum BBMP gaat over opleidingen, jezelf ontwikkelen en – breder – persoonlijke groei. Immers, een opleiding volgen is niet een statisch iets, je confronteert jezelf ook met nieuwe werelden. Waarin je kunt groeien, en tegelijk jezelf tegenkomt tijdens die groei.

Intensieve samenwerking tussen onderwijs en kinderopvang in integrale kindcentra (ikc’s) brengt flinke administratieve uitdagingen met zich mee. In dit nummer van Kindcentrum BBMP zoomen we in op verschillende aspecten daarvan. We bezoeken SCIO Groep en Un1ek, gefuseerde onderwijs/kinderopvang-organisaties die uitgebreid vertellen over hoe hun bestuurders de organisaties managen. Over structuur, taakverdelingen en de rol van ondersteunende diensten.

We hebben veel handen op elkaar gekregen voor het thema van deze Kindcentrum BBMP, leiderschap in de kinderopvang. Het onderwerp leeft, en terecht. Want de meeste lezers van BBMP geven leiding aan kinderopvangorganisaties, groot of klein, of aan delen van een organisatie.

In de kinderopvang leek de afgelopen maanden een bijna weldadige rust te heersen. Deels door een leegloop bij branchepartijen, die zichzelf opnieuw op de rails moeten zetten. Zichzelf opnieuw uitvinden. Personele wisselingen bieden daartoe altijd kansen. Rust was er ook omdat het kabinet Rutte IV was gevallen en iedereen de uitslag van de Tweede-Kamerverkiezingen moest afwachten. Politiek staat alles in de ijskast.

Alle kinderen moeten gelijke kansen krijgen om hun talenten volledig te kunnen ontwikkelen, al bij aanvang van hun leven. Hun ontwikkeling mag niet negatief worden beïnvloed door achtergrond, opleidingsniveau en financiële situatie van de ouders. Kansengelijkheid is de term die we daarvoor hebben bedacht.

Leren en ontwikkelen in allerlei vormen, dat staat in dit themanummer van Kindcentrum BBMP centraal. Lees het als (jezelf) opleiden in brede zin. Bijvoorbeeld via een officiële AD Pep-opleiding, we spreken met de opleidingscoördinator van Fontys. In de opleiding is de T-shaped professional nu meer geïntegreerd in het curriculum.

In dit nummer van Kindcentrum BBMP veel aandacht voor het binnenklimaat in de kinderopvang. Maar ook voor de laatste stand van zaken in politiek Den Haag, dat worstelt met het thema ‘geld verdienen in de kinderopvang’. Gelukkig zijn er onderzoeksbureaus, waarvan de politiek hoopt dat die een (gouden) ei van Columbus tevoorschijn kunnen toveren.

In dit nummer van kindcentrum BBMP staat op verschillende manieren ‘vertrouwen’ centraal. Vertrouwen in de kinderopvang, het lijkt een vaag begrip. Toch weten we het in deze BBMP heel concreet te maken, door het begrip vanuit verschillende invalshoeken voor kinderopvangprofessionals te belichten.

2023 is een historisch jaar voor magazine BBMP. Ons tijdschrift bestaat 15 jaar. Allereerst maakt ons dat natuurlijk dankbaar, voor het vertrouwen dat we al die jaren van de top en het middenkader van (grote en kleine) kinderopvangorganisaties hebben gekregen. Als echt werkveldblad hebben we talloze bijdragen van enthousiaste (en vaak kritische) betrokkenen uit de kinderopvang mogen publiceren. Die stuk voor stuk hebben bijgedragen aan de verdere volwassenwording en professionalisering van de kinderdagopvang, de buitenschoolse opvang en het peuterspeelzaalwerk.

In dit nummer van Kindcentrum BBMP een keur aan artikelen over ict in de kinderopvang. Leveranciers vertellen over hun aanbod aan de kinderopvang, al dan niet samen met hun afnemers. Innige samenwerking tussen kinderopvangorganisatie en leverancier blijkt altijd een vereiste.

Soms word je bij het maken van een thema­ nummer ingehaald door actuele ontwikke­ lingen. Zoals bij het thema ‘Werken met teams’ in deze Kindcentrum BBMP. Het is een prachtig nummer, met onderwerpen als: hoe creëer je goed functionerende teams, hoe zorg je voor psychologische vei­ ligheid voor je medewerkers, hoe ga je om met ziekteverzuim, hoe verweer je je tegen een roddelcultuur? Zeer lezenswaardig.

Vanaf juli 2026 verandert de manier waarop stroomnetbeheerders hun netcapaciteit verdelen. Tot nu toe reserveerden netbeheerders automatisch ruimte voor kleinverbruikers, zoals scholen en kinderopvanglocaties met een kleinverbruikaansluiting. Op 1 juli 2026 verdwijnt die automatische reservering. Dan geldt er één wachtrij voor klein- én grootverbruikers.

Een arbeidsconflict tussen directeur Emmeline Bijlsma en het bestuur kost de Brancheorganisatie Kinderopvang (BK) ruim 180.000 euro aan loondoorbetalingen en ontslagvergoeding. De verhoudingen raakten verstoord nadat Bijlsma klaagde over ‘ongepast gedrag’ van een van de bestuurders. Dat blijkt uit een uitspraak van de rechtbank Amsterdam.

De belastingdienst heeft onlangs een datakluis gevonden met bestanden die doorzocht hadden moeten worden voor de parlementaire onderzoeken naar de toeslagenaffaire. Dat doorzoeken gaat nu alsnog gebeuren, schrijven staatssecretarissen Eerenberg (financiën) en Palmen (herstel toeslagen) de Tweede Kamer. Ouders krijgen van de bewindspersonen de verzekering dat dit geen gevolgen heeft voor eerder genomen herstelbesluiten.

Ouders in Nederland blijven over het algemeen zeer tevreden over de kwaliteit van de kinderopvang die zij afnemen. Tegelijkertijd staat de toegankelijkheid onder druk: de wachttijden voor een plek nemen toe, wat voor een deel van de ouders tot nijpende situaties leidt. Dit blijkt uit de zesde meting van de monitor ervaringen kinderopvang, een onderzoek dat Ipsos I&O in opdracht van het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid (SZW) uitvoerde in december 2025.

Het kwaliteitskader bedrijfsvoering kinderopvang is vanaf begin april 2026 beschikbaar. Het kader helpt kinderopvangorganisaties om meer grip te krijgen op hun bedrijfsvoering en beter te sturen op financiën, processen en risico’s.

Het aantal kinderopvangorganisaties dat gebruik maakt van Pedagogische praktijk in Beeld (PiB) is in 2025 toegenomen tot 54. In totaal zijn 6559 kindgroepen beoordeeld. In 2025 werd, net als in 2024, emotionele veiligheid het hoogst beoordeeld. Er zijn kleine afnames bij sociale competentie en overdracht van normen en waarden en er is een kleine toename bij de overige doelen. Dit meldt het Expertisecentrum Kinderopvang.

De aanbieder van warme schoollunches TommyTomato kan een doorstart maken. Het sociale impactbedrijf werd op 1 april 2026 door de rechtbank in Haarlem failliet verklaard. Het bedrijf verzorgde wekelijks warme lunches voor ruim 30.000 kinderen op honderden scholen. Het bedrijf kwam in acute geldproblemen omdat een al beloofde financiering op het laatste moment niet doorging.

Het gezondheidsrisico van speelzand dat voldoet aan de wettelijke eisen is verwaarloosbaar. Alleen bij jarenlang vaak spelen met speelzand dat niet aan de wettelijke limiet voor asbest voldoet, is er mogelijk een gezondheidsrisico. Dat concludeert bureau risicobeoordeling & onderzoek (BuRO) van de Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA) naar aanleiding van een risicobeoordeling door het RIVM.

Veel kinderen tussen 9 en 13 jaar hebben ooit geweld meegemaakt als slachtoffer, getuige of als pleger. Driekwart van de kinderen zegt dat dit voor hen het geval is, blijkt uit een onderzoek dat onderzoeksbureau Highberg uitvoerde in opdracht van het NOS Jeugdjournaal en de Kindertelefoon onder 637 kinderen.

De Branchevereniging Maatschappelijke Kinderopvang (BMK) heeft een bijdrage geleverd aan het werkprogramma 2027–2028 van de Onderwijsraad. Met deze inbreng vraagt de BMK nadrukkelijk aandacht voor een fundamenteel uitgangspunt: de ontwikkeling van kinderen is geen opgave van één sector, maar een gezamenlijke pedagogische opdracht.

Medewerkers uit de branches sociaal werk, jeugdzorg en kinderopvang (SWJK) gaan na een burn-out vaak ander werk doen. Dit is zonde voor de medewerker zelf en voor de sector, waar veel vacatures zijn. Daarom organiseert het Verwey-Jonker Instituut samen met Focus Nederland gratis trainingen via virtual reality voor werkgevers.

"We willen allemaal graag dat onze kinderen zich goed in hun vel voelen, het gevoel hebben dat ze er mogen zijn, zoals ze zijn, met hun eigenheden. We willen het contentement in hun ogen zien blinken. Maar hoe moet dat in deze gefragmenteerde wereld, waarin vele jongeren moeite hebben met het antwoord op de eenvoudige maar existentiële vraag: wie ben ik? En wat is mijn plek? Uit de vele gesprekken die ik met ouders had, blijkt dat deze thema’s - die in dit boek aan de orde zijn - ook hen vandaag sterk bezig houden en vaak in verwarring brengen", schrijft Michel Vandenbroeck in De blik van de Yeti, dat inmiddels toe is aan de 8e druk. 

Wil je in de kinderopvang de buitenruimte van jouw locaties groener en aantrekkelijker maken voor kinderen? Op dinsdag 7 april 2026 organiseert het Waarborgfonds & Kenniscentrum Kinderopvang een interactieve ochtendsessie vanuit het programma Duurzame Kinderopvang.

De ministers van JenV, OCW, SZW en VWS maken zich ernstige zorgen over misbruik van het systeem van erkenning van verworven competenties (EVC). Daarom hebben zij in een brief aan alle stakeholders dringend opgeroepen om geen gebruik meer te maken van EVC-certificaten. Een afschrift van de brief is naar de Tweede Kamer gestuurd.

De buitenschoolse opvang (bso) kan meer betekenen voor kinderen, ouders en de samenleving dan nu het geval is. In een nieuw advies pleit de Kinderopvangraad voor een bso die meer en meer uitgroeit tot een plek waar kinderen zich breed kunnen ontwikkelen. In het advies onderzoekt de Kinderopvangraad wat daarvoor nodig is.

Leerkrachten van groep 1 en 2 nemen vaak een eigen positie in in het lerarenteam. Om inzicht te krijgen in hoe zij hun werk beleven en hoe ze hun professionalisering zien, heeft het Kohnstamm Instituut een onderzoek laten uitvoeren, als aanvulling op het internationale onderzoek TALIS 2024.

De 66-jarige B. uit Almere die als uitzendkracht werkte op een kinderdagverblijf in Amsterdam wordt ervan verdacht daar twee kinderen onzedelijk te hebben betast. In totaal zouden dertien kinderen slachtoffer zijn van de man, die al op 26 november 2025 is opgepakt nadat een vader van een meisje van twee jaar oud aangifte had gedaan.

Onderwijs, kinderopvang en gemeenten kunnen in gezamenlijkheid veel uitdagingen oppakken. Begin april komen 350 professionals uit deze sectoren bijeen om inzichten te delen, nieuwe ideeën op te doen en samen te werken aan toekomstbestendige oplossingen voor huisvesting, financiering, organisatie en duurzaamheid in kinderopvang en onderwijs.

Door het personeelstekort in de kinderopvang is er veel aandacht voor het ‘boeien en binden’ van pedagogisch professionals. Uit landelijk onderzoek in 2025 van FNV, CNV en PPINK onder pedagogisch professionals in de kinderopvang blijkt onder andere dat medewerkers meer zeggenschap willen over diverse aspecten van hun werk, zoals de kwaliteit van de opvang en het ontwikkelen van beleid. Een gebrek aan tijd en zich niet serieus of gehoord voelen door de werkgever, belemmeren dit.

Gemeenten hebben een belangrijke rol bij het vergroten van gelijke kansen voor jonge kinderen. Zij voeren beleid voor onderwijsachterstanden (OAB), voor- en vroegschoolse educatie (vve) en kinderopvang. De Inspectie van het Onderwijs onderzocht bij negentien gemeenten hoe zij deze beleidsterreinen met elkaar verbinden in hun beleidsdocumenten.

In de kinderopvang blijft de balans tussen vraag en aanbod van personeel uit evenwicht, meldt Kinderopvang werkt!. De branche is in 2025 gegroeid en de instroom van medewerkers ligt boven de uitstroom, maar de krapte op de arbeidsmarkt blijft bestaan. Dat zien we terug in een oplopend aantal vacatures gedurende de afgelopen jaren.