Beleid, Bestuur, Management & Pedagogiek in het kindcentrum

WIE HOORT ERBIJ? (Redactioneel BBMP NR. 04 2026)

Dit themanummer van Kindcentrum BBMP gaat over inclusie. Een woord dat steeds vaker in onze beleidsplannen, pedagogische visies en schoolgidsen staat. Maar wat verstaan we er eigenlijk onder? Daar bestaat geen eenduidig antwoord op.

Inclusie betekent voor de één vooral dat kinderen met en zonder extra ondersteuningsbehoefte samen kunnen spelen en leren. Voor de ander gaat het ook over de acceptatie van verschillen in achtergrond, ontwikkeling, gezinssituatie of mogelijkheden.

 
‘Zijn wij inclusief?’ is daarom de belangrijkste vraag niet eens. Wel deze vragen: waar blijkt dat uit? Voelt elk kind dat bij ons binnenkomt zich welkom? Kunnen kinderen meedoen op hun eigen manier? Is er ruimte voor verschillen, zonder dat deze verschillen meteen een probleem worden? En kijken we bij een kind dat extra ondersteuning nodig heeft eerst naar wat wél mogelijk is?
 

Veel organisaties zullen zeggen dat zij al inclusief werken. En terecht, er gebeurt al veel. Tegelijkertijd is inclusie geen vinkje dat we kunnen zetten. Het is een voortdurende opdracht om onze omgeving, ons handelen en onze eigen verwachtingen tegen het licht te houden. De gedegen handreiking ‘Op weg naar inclusieve kinderopvang van Sardes biedt daarvoor een praktische route.

De handreiking laat zien dat er mooie kansen liggen voor kinderopvang en basisonderwijs. Kinderen houden zich immers niet aan onze zelfbedachte grenzen. Soms begint inclusie dan ook door eenvoudig samen te kijken naar wat een kind nodig heeft. Door expertise te delen of – waar mogelijk – gezamenlijk professionals in dienst te nemen, ontwikkel je gaandeweg een inclusieve praktijk die ervoor zorgt dat kinderen zich welkom voelen.

 Laten we daarbij eerlijk zijn over de lastige kanten. Inclusie vraagt iets van medewerkers die al een hoge werkdruk ervaren. Extra ondersteuning kost tijd en geld, terwijl financiering en compensatie afwezig of op z’n minst niet altijd vanzelfsprekend zijn. Ook mag aandacht voor kinderen die meer nodig hebben nooit betekenen dat we de andere kinderen uit het oog verliezen.

Juist daarom vraagt inclusie om realisme. We hoeven niet meteen in een beleidsnota alles perfect te regelen, wel kunnen we samen steeds een volgende stap zetten. Want uiteindelijk is de meest inclusieve vraag ook de eenvoudigste: doet ieder kind ertoe, en merken onze kinderen dat ook?

Aart Verschuur, hoofdredacteur BBMP. 
Bestel de nieuwe BBMP via Kinderopvangkennis.nl of word abonnee, ontvang o.a. het boek Pistoia, een cultuur van het jonge kind of Het kindcentrum als speel-, leer- en werkgemeenschap cadeau en krijg onder andere toegang tot Kinderopvang Kennis!